Với người Việt ở nước ngoài, Tết Đinh Mùi 2027 rơi vào thứ Bảy 6/2 theo giờ Việt Nam, nhưng thời khắc giao thừa ở nhiều nơi lại là chiều hoặc trưa thứ Sáu 5/2, giữa một ngày làm việc bình thường. Ăn Tết xa quê vì thế thường là chuyện xin nghỉ một buổi, nấu một mâm nhỏ, gọi về nhà đúng giờ và cố giữ cho con cái một chút cảm giác Tết giữa nơi không ai nghỉ Tết.
Bài này dành cho du học sinh, người lao động, gia đình định cư: quy đổi giờ giao thừa ở vài nơi đông người Việt, gợi ý giữ bữa cơm Tết với nguyên liệu tìm được, cách mừng tuổi, cách kể chuyện Tết cho con lớn lên ở nước ngoài. Không có cách nào "đúng" duy nhất; mỗi gia đình giữ phần mình có thể giữ.
Giờ giao thừa Tết 2027 ở một số nơi
Giao thừa là 0 giờ ngày 6/2/2027 theo giờ Việt Nam (UTC+7). Bảng quy đổi sang giờ địa phương trong tháng Hai, khi châu Âu và Bắc Mỹ đang dùng giờ mùa đông, còn Úc đang dùng giờ mùa hè.
| Nơi ở | Giờ địa phương lúc giao thừa Việt Nam | Gợi ý |
|---|---|---|
| Anh | 17 giờ thứ Sáu 5/2 | Hẹn gọi về nhà ngay sau giờ làm |
| Đức, Pháp, Séc, Ba Lan | 18 giờ thứ Sáu 5/2 | Bữa tối thứ Sáu thành bữa tất niên |
| Mỹ bờ Đông | 12 giờ trưa thứ Sáu 5/2 | Xin nghỉ trưa dài hoặc gọi trong giờ nghỉ |
| Mỹ bờ Tây | 9 giờ sáng thứ Sáu 5/2 | Gọi trước giờ làm hoặc giờ giải lao |
| Đài Loan | 1 giờ sáng thứ Bảy 6/2 | Đón giao thừa địa phương trước, một tiếng sau gọi về nhà |
| Nhật Bản, Hàn Quốc | 2 giờ sáng thứ Bảy 6/2 | Gọi khi vừa qua giao thừa ở nơi mình ở |
| Sydney, Melbourne | 4 giờ sáng thứ Bảy 6/2 | Gọi chúc Tết sáng thứ Bảy là tiện nhất |
Giờ trong bảng tính theo giờ chuẩn của từng nơi vào tháng Hai năm 2027. Nếu sống ở vùng khác của các nước rộng như Mỹ, Úc, bạn cộng trừ theo múi giờ địa phương. Người ở Việt Nam muốn gọi cho người thân ở xa cũng có thể dùng bảng ngược lại.
Tết xa quê: vì sao vẫn đáng giữ
Với người lớn, Tết xa quê nhiều khi là nỗi nhớ: nhớ chợ hoa, nhớ nồi bánh, nhớ tiếng pháo hoa đêm giao thừa trên ti vi. Giữ một vài nếp Tết ở nơi mình sống là cách xoa dịu nỗi nhớ ấy, và cũng là cách nói với chính mình rằng gốc gác vẫn còn đó.
Với trẻ em lớn lên ở nước ngoài, Tết có thể chỉ là một ngày trong lịch, không khác gì những ngày khác ở trường. Nếu gia đình không làm gì, Tết sẽ dần mờ đi trong ký ức của con. Những nghi thức gia đình lặp lại mỗi năm là một trong những cách tự nhiên nhất để con gắn với tiếng Việt và với gốc gác của mình, và Tết là nghi thức như thế.
Cũng có nhiều người, nhất là du học sinh năm đầu, lần đầu tiên ăn Tết một mình. Cảm giác trống trải là bình thường. Tìm đến hội sinh viên, nhóm cộng đồng, hoặc rủ vài người bạn cùng hoàn cảnh nấu chung một bữa là cách nhiều người đã làm để Tết không quá cô đơn.
Bữa cơm Tết với nguyên liệu tìm được
Bánh chưng, bánh tét. Nhiều thành phố có cửa hàng thực phẩm châu Á bán bánh chưng đông lạnh, lá dong khô, gạo nếp. Có gia đình tự gói bánh bằng khuôn, luộc bằng nồi áp suất cho nhanh. Bánh có thể không giống ở nhà, nhưng làm cùng con là phần đáng nhớ.
Món mặn quen thuộc. Thịt kho hột vịt, gà luộc, canh măng, nem rán đều làm được với nguyên liệu ở nhiều nước. Thay thế linh hoạt: không có lá chanh thì dùng vỏ chanh, không có măng khô thì dùng măng đóng hộp.
Mâm ngũ quả. Dùng trái cây địa phương sẵn có, bày cho đẹp và đủ màu. Ý nghĩa của mâm quả là lòng thành và sự sum vầy, không phụ thuộc vào đúng loại quả ở quê.
Mứt, bánh kẹo. Mứt gừng, mứt dừa có thể tự làm ở nhà; hạt dưa, hạt bí mua ở cửa hàng châu Á. Một đĩa mứt nhỏ trên bàn trà đủ tạo không khí.
Nấu chung với bạn bè, hàng xóm. Mỗi nhà một món, gom lại thành mâm. Cách này đỡ tốn công cho từng nhà và tạo một cái Tết đông vui hơn.
Giữ những nếp nhỏ trong ba ngày Tết
Không cần làm đủ mọi nghi thức như ở quê. Chọn vài nếp vừa sức và lặp lại hằng năm, để con cái nhớ.
- Dọn nhà và cắm hoa: dọn gọn nhà trước giao thừa, cắm một bình hoa. Ở nhiều nước, tháng Hai còn lạnh, hoa đào khó tìm; một cành hoa xuân địa phương hay một chậu cây nhỏ cũng được.
- Thắp hương nếu có bàn thờ: nhà có bàn thờ gia tiên thì thắp hương đêm giao thừa, sáng mùng 1. Ở căn hộ có đầu báo khói, có thể dùng nến điện hoặc thắp hương ngắn gần cửa sổ.
- Mặc áo dài hoặc đồ mới: chụp một tấm ảnh gia đình mỗi năm, sau này nhìn lại thấy con lớn lên qua từng cái Tết.
- Mừng tuổi: bao lì xì đỏ với tiền địa phương, kèm lời chúc bằng tiếng Việt. Dạy con nhận bằng hai tay và cảm ơn.
- Gọi về nhà: gọi video cho ông bà đúng giờ giao thừa Việt Nam hoặc sáng mùng 1, để con chúc Tết ông bà bằng tiếng Việt.
- Đến các buổi Tết cộng đồng: hội người Việt, hội sinh viên, cơ quan đại diện thường tổ chức gặp mặt mừng xuân, thường vào cuối tuần gần Tết.
Những nếp nhỏ ấy làm được ở bất kỳ đâu. Điều quan trọng là sự đều đặn qua từng năm.
Kể chuyện Tết cho con lớn lên ở nước ngoài
Trẻ em hiểu Tết qua câu chuyện và qua việc được tham gia. Kể cho con nghe truyện Lang Liêu và bánh chưng, truyện ông Táo, chuyện năm Mùi là năm con dê. Cho con cùng gói bánh, cùng bày mâm quả, cùng cắt hình con dê trang trí cửa sổ. Một đứa trẻ tự tay làm sẽ nhớ lâu hơn một đứa trẻ chỉ đứng xem.
Nếu con đi học ở trường địa phương, nhiều trường sẵn lòng để phụ huynh giới thiệu Tết Việt Nam cho lớp: mang bánh, mặc áo dài, kể chuyện ngắn bằng ngôn ngữ của nước sở tại. Đây là cách giúp con tự hào về gốc gác của mình trước bạn bè.
Ngôn ngữ là phần khó giữ nhất. Tết là dịp tự nhiên để dùng tiếng Việt: học lời chúc Tết, hát một bài hát xuân, gọi điện cho ông bà. Đừng ép con nói đúng ngay; khen khi con cố gắng là đủ để con muốn nói tiếp vào năm sau.
Một cuốn album nhỏ "Tết của nhà mình", mỗi năm thêm một trang với ảnh gia đình, hình con dê con tự vẽ năm 2027, lời chúc ông bà gửi qua điện thoại, sẽ thành món quà con mang theo khi lớn. Khi con có gia đình riêng, chính cuốn album ấy có thể là lý do để con tiếp tục làm Tết cho cháu.
Tết trùng ngày làm việc: sắp xếp thế nào
Ở phần lớn các nước phương Tây, Tết âm lịch không phải ngày nghỉ. Năm 2027, giao thừa rơi vào thứ Sáu và mùng 1 là thứ Bảy, nên người đi làm có lợi thế: chỉ cần xin về sớm chiều thứ Sáu là có cả cuối tuần cho Tết. Học sinh cũng không phải nghỉ học nhiều.
Ở một số nơi có đông cộng đồng châu Á, Tết âm lịch được công nhận ở mức trường học hoặc địa phương cho nghỉ, nhưng quy định mỗi nơi khác nhau. Lịch Tết của cộng đồng người Hoa, người Hàn cũng có năm lệch một ngày so với lịch Việt vì tính theo múi giờ khác. Bạn nên kiểm tra thông báo của trường, của nơi làm việc và của hội người Việt địa phương.
Nếu không xin nghỉ được, hãy dời phần lễ chính sang cuối tuần: bữa cơm Tết tối thứ Bảy, chúc Tết bạn bè ngày Chủ nhật. Ý nghĩa của Tết là sum họp, không phải con số trên lịch. Nhiều gia đình xa quê đã giữ Tết như vậy hàng chục năm.
Người làm việc theo ca ở nhà hàng, nhà máy, bệnh viện có thể trao đổi với đồng nghiệp từ sớm: nhận ca giúp người khác vào dịp lễ của họ, đổi lại được nghỉ tối thứ Sáu 5/2. Nhiều nơi làm việc đa văn hoá sẵn lòng sắp xếp nếu được đề nghị trước vài tuần. Một lời giải thích ngắn về Tết với quản lý và đồng nghiệp cũng là cách giới thiệu văn hoá Việt rất tự nhiên.
Khi Tết làm mình buồn
Không phải ai ở xa cũng thấy Tết vui. Có người vì công việc vất vả, có người vì không về được khi cha mẹ đã già, có người vì mất mát trong gia đình. Cảm giác buồn, nhớ nhà dịp Tết là phản ứng bình thường của con người, không cần giấu.
Nói chuyện với người thân, bạn bè về cảm giác ấy thường giúp nhẹ lòng. Tham gia một hoạt động cộng đồng, giúp chuẩn bị một buổi mừng xuân, nấu một món ăn cho người khác cũng là cách để cảm thấy kết nối. Nếu nỗi buồn kéo dài, ảnh hưởng tới giấc ngủ, công việc, hãy tìm đến chuyên gia tâm lý hoặc dịch vụ hỗ trợ sức khoẻ tinh thần nơi bạn sống.
Và nếu muốn xem tử vi năm Đinh Mùi cho vui, như một thói quen đầu năm của người Việt, bạn có thể lập lá số theo ngày giờ sinh trên AI Huyền Học. Hãy đọc như quan niệm dân gian để tham khảo, rồi viết ra vài việc cụ thể muốn làm trong năm: gọi về nhà nhiều hơn, học thêm một kỹ năng, dành thời gian cho sức khoẻ.
Câu hỏi thường gặp
Giao thừa Tết 2027 là mấy giờ ở châu Âu?
Giao thừa Việt Nam là 0 giờ ngày 6/2/2027 (UTC+7). Ở Anh là 17 giờ, ở Đức, Pháp, Séc, Ba Lan là 18 giờ chiều thứ Sáu 5/2/2027 theo giờ mùa đông địa phương. Đây là giờ hợp để gọi video chúc Tết người thân ở Việt Nam.
Giao thừa Tết 2027 là mấy giờ ở Mỹ?
Ở bờ Đông nước Mỹ, giao thừa Việt Nam tương ứng 12 giờ trưa thứ Sáu 5/2/2027; ở bờ Tây là 9 giờ sáng cùng ngày. Nhiều gia đình gọi về Việt Nam trong giờ nghỉ trưa hoặc trước giờ làm.
Ở nước ngoài có cần bàn thờ để ăn Tết không?
Không bắt buộc. Gia đình có bàn thờ gia tiên thì thắp hương như ở nhà; gia đình không có vẫn ăn Tết trọn vẹn với bữa cơm, mừng tuổi, gọi điện về quê. Ở căn hộ có đầu báo khói, nên cẩn thận khi thắp hương.
Làm sao để con lớn lên ở nước ngoài hiểu về Tết?
Cho con tham gia: gói bánh, bày mâm quả, cắt hình con dê trang trí, mặc áo dài, gọi video chúc Tết ông bà bằng tiếng Việt. Kể truyện Lang Liêu, ông Táo. Lặp lại mỗi năm giúp Tết thành ký ức tự nhiên của con.
Du học sinh ăn Tết một mình nên làm gì?
Tìm đến hội sinh viên Việt Nam, nhóm cộng đồng địa phương, hoặc rủ vài người bạn cùng hoàn cảnh nấu chung một bữa. Gọi về nhà đúng giờ giao thừa. Cảm giác nhớ nhà là bình thường; chia sẻ với người khác giúp nhẹ lòng hơn.