Tháng Bảy và tháng Tám âm lịch 2027: Thất tịch, Vu Lan rằm tháng Bảy, Tết Trung thu

Tháng Bảy năm Đinh Mùi là tháng đủ, từ thứ Hai 2/8 đến thứ Ba 31/8/2027; tháng Tám là tháng thiếu, từ thứ Tư 1/9 đến thứ Tư 29/9/2027. Ba ngày lễ theo lịch âm nổi bật là Thất tịch mùng 7 tháng Bảy (Chủ nhật 8/8), rằm tháng Bảy với lễ Vu Lan (thứ Hai 16/8) và Tết Trung thu rằm tháng Tám (thứ Tư 15/9/2027). Quốc khánh 2/9 năm nay rơi vào mùng 2 tháng Tám âm lịch.

Tháng Bảy âm lịch thường được nhắc với cái tên "tháng cô hồn" và nhiều tục kiêng cữ. Bài này trình bày lịch hai tháng, nguồn gốc các ngày lễ, cách nhìn tháng Bảy ở góc phong tục, nhẹ nhàng và tỉnh táo, cùng những việc gia đình thật sự cần lo trong quãng cuối hè, đầu thu: mùa bão, năm học mới và Trung thu cho trẻ.

Các mốc lịch của tháng Bảy và tháng Tám năm 2027

Bảng ghi ngày âm, ngày dương và thứ trong tuần. Tiết Lập thu năm nay rơi sát nửa đêm giữa ngày 7 và 8/8 theo giờ Việt Nam, nên có lịch ghi ngày 7/8, có lịch ghi 8/8.

Nhật thực toàn phần ngày 2/8/2027 là một hiện tượng thiên văn lớn, nhưng dải toàn phần đi qua Bắc Phi và Trung Đông, nên người ở Việt Nam không nhìn thấy. Việc nó trùng mùng 1 tháng Bảy là tất yếu, vì nhật thực chỉ xảy ra vào ngày sóc, tức ngày mùng 1 âm lịch.

Thất tịch và mưa ngâu: chuyện tình trong lịch tháng Bảy

Mùng 7 tháng Bảy âm lịch là ngày Thất tịch, gắn với truyện Ngưu Lang – Chức Nữ: đôi vợ chồng bị ngăn cách bởi sông Ngân Hà, mỗi năm chỉ được gặp nhau một lần nhờ đàn quạ bắc cầu. Người Việt gọi những cơn mưa rả rích của tháng Bảy là "mưa ngâu", theo cách gọi dân gian Ngưu – Ngâu, và kể rằng đó là nước mắt của hai người lúc gặp và lúc chia tay. Năm 2027, Thất tịch rơi vào Chủ nhật 8/8.

Câu chuyện thú vị ở chỗ năm Đinh Mùi lại mang nạp âm Thiên Hà Thủy, tức "nước sông Ngân", đúng con sông trong truyện. Đây là một sự trùng hợp về chữ nghĩa mà người viết lịch hay nhắc cho vui; nó không biến Thất tịch năm nay thành một ngày đặc biệt hơn mọi năm.

Ở góc khí hậu, những cơn mưa ngâu là mưa của cuối mùa hè, đầu mùa thu ở miền Bắc, khi các đợt áp thấp, rãnh áp thấp hoạt động. Mưa kéo dài kèm ngập cục bộ ở đô thị là chuyện nhiều nơi phải tính tới trong tháng 8 dương lịch: kiểm tra cống thoát nước quanh nhà, đồ đạc tầng trệt, và thời gian đi lại trong những ngày mưa lớn.

Ngày nay, giới trẻ nhiều nơi biến Thất tịch thành một dịp hẹn hò nhẹ nhàng, có nơi ăn chè đậu đỏ với mong ước chuyện tình cảm suôn sẻ. Cứ coi đó là một nét vui của văn hoá đại chúng; tình cảm bền lâu thì vẫn đến từ cách hai người đối xử với nhau mỗi ngày.

Rằm tháng Bảy: Vu Lan báo hiếu và lễ xá tội vong nhân

Rằm tháng Bảy năm 2027 là thứ Hai 16/8. Ngày này có nhiều lớp ý nghĩa chồng lên nhau. Với người theo đạo Phật, đây là mùa Vu Lan báo hiếu, gắn với tích Mục Kiền Liên cứu mẹ; nhiều chùa tổ chức lễ trong cả tháng Bảy. Trong dân gian, rằm tháng Bảy còn là Tết Trung nguyên, một trong ba ngày "nguyên" của năm, và là ngày lễ xá tội vong nhân, khi nhiều gia đình làm mâm cúng chúng sinh ngoài trời để chia sẻ với những vong linh không nơi nương tựa.

Tục cài bông hồng lên áo trong mùa Vu Lan, hoa đỏ cho người còn mẹ, hoa trắng cho người đã mất mẹ, trở nên phổ biến ở Việt Nam từ thập niên 1960 qua một bài viết của thiền sư Thích Nhất Hạnh. Tục này ngày nay vượt khỏi phạm vi chùa chiền, thành một cách nhắc nhau về lòng biết ơn cha mẹ.

Nhìn ở góc gia đình, rằm tháng Bảy là dịp để con cháu về thăm, mời cha mẹ một bữa cơm, sửa lại bàn thờ gia tiên, hỏi han sức khoẻ. Những chuyện như cúng mâm lớn, mua nhiều đồ mã, phát quà ngoài đường là lựa chọn của từng nhà; làm vừa sức, gọn gàng, không đốt vàng mã ở nơi dễ cháy và không xả rác ra đường là đủ chu đáo. Văn khấn và mâm cúng chi tiết có ở các trang chuyên về lễ cúng; bài này không đi vào phần đó.

Tháng Bảy "cô hồn": hiểu tục kiêng cho nhẹ lòng

Trong quan niệm dân gian, tháng Bảy âm lịch là tháng "mở cửa ngục", vong linh được về dương gian, nên nhiều người ngại làm việc lớn như cưới hỏi, làm nhà, mua xe, khai trương trong tháng này. Tục kiêng mỗi vùng mỗi khác: có nơi kiêng cả tháng, có nơi chỉ kiêng nửa đầu tháng đến rằm, có nơi gần như không kiêng. Đây là quan niệm dân gian để tham khảo, không phải lời báo trước điều gì.

Với người làm kinh doanh, tháng Bảy thường là mùa khách hàng chậm quyết định những món lớn như nhà, xe, đồ cưới, chủ yếu vì tâm lý chung chứ không phải vì chuyện gì khác. Hiểu nhịp này giúp người bán sắp xếp kế hoạch, và giúp người mua tận dụng lúc ít người để được tư vấn kỹ hơn, nếu bản thân không kiêng.

Trong gia đình, khi người lớn tuổi muốn tránh tháng Bảy cho một việc lớn còn người trẻ thấy không cần, cách êm nhất thường là tìm điểm chung: phần chuẩn bị giấy tờ, tài chính, thiết kế vẫn làm trong tháng Bảy, còn ngày làm lễ chính dời sang tháng Tám. Năm 2027, tháng Tám bắt đầu ngày 1/9, nên khoảng chờ chỉ là vài tuần. Tôn trọng niềm tin của người lớn mà vẫn giữ được kế hoạch là cách nhiều nhà đã làm.

Tết Trung thu rằm tháng Tám: thứ Tư 15/9/2027

Tết Trung thu năm 2027 rơi vào thứ Tư 15/9, giữa tuần và chỉ mười ngày sau lễ khai giảng. Ở Việt Nam, Trung thu từ lâu đã thành Tết của trẻ em: rước đèn ông sao, đèn kéo quân, múa lân, phá cỗ với bánh nướng, bánh dẻo, bưởi, hồng, cốm. Người lớn ngắm trăng, uống trà, có nhà còn giữ tục bày mâm cỗ Trung thu thắp hương gia tiên.

Vì rơi giữa tuần, nhiều trường học, khu dân cư sẽ tổ chức vui Trung thu vào cuối tuần trước đó, thứ Bảy 11/9 hoặc Chủ nhật 12/9. Bạn nên xem lịch của trường và tổ dân phố để không bỏ lỡ. Câu "tháng Tám nắng rám trái bưởi" nói đúng tiết trời đầu thu ở miền Bắc: nắng vàng, hanh nhẹ, bưởi vừa vào mùa, đúng lúc làm mâm cỗ.

Một vài lưu ý cho Trung thu của trẻ: chọn đèn dùng pin thay cho nến nếu trẻ còn nhỏ; không cho trẻ chơi đèn ở gần rèm, đồ dễ cháy; bánh Trung thu nhiều đường, nên cắt nhỏ chia cho cả nhà thay vì để trẻ ăn một mình nguyên chiếc. Một chiếc đèn ông sao tự làm bằng tre, giấy bóng kính cùng con thường đọng lại lâu hơn bất kỳ món quà đắt tiền nào.

Tháng Bảy, tháng Tám của những cộng đồng khác

Không phải cộng đồng nào ở Việt Nam cũng nhìn tháng Bảy âm lịch qua câu chuyện xá tội vong nhân. Người Tày, người Nùng ở nhiều tỉnh miền núi phía Bắc đón Tết tháng Bảy, gọi là Tết Xíp xí, quanh ngày 14 tháng Bảy, năm 2027 là Chủ nhật 15/8. Đây là dịp sum họp sau mùa cấy, con cháu đi xa trở về, cả nhà làm cỗ cúng tổ tiên, gói bánh, và con vịt là món không thể thiếu trong mâm cỗ của nhiều gia đình. Mỗi vùng, mỗi dòng họ có cách làm riêng.

Ở Nam Bộ, người Khmer có lễ Sene Dolta, lễ cúng ông bà tổ tiên, theo lịch Khmer thường rơi vào khoảng cuối tháng 9 hoặc đầu tháng 10 dương lịch, gần với cuối tháng Tám âm lịch; ngày cụ thể mỗi năm theo lịch Khmer và thông báo của các chùa, địa phương. Người Chăm theo lịch riêng có lễ Katê ở các đền tháp, thường vào khoảng tháng 9 hoặc tháng 10 dương lịch.

Đặt cạnh nhau, các lễ này cho thấy một điểm chung: quãng cuối hè, đầu thu là mùa của tưởng nhớ tổ tiên và sum họp ở rất nhiều cộng đồng trên dải đất này, dù tên gọi, nghi thức và lịch khác nhau. Đọc lịch âm năm 2027 cũng là dịp để biết thêm về những người hàng xóm văn hoá của mình.

Việc gia đình cần lo trong tháng Bảy, tháng Tám năm 2027

Bỏ qua những tục kiêng, đây là những việc thật sự cần làm trong quãng cuối hè, đầu thu:

• Chuẩn bị mùa bão. Tháng 8 và tháng 9 dương lịch là mùa bão chính của Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ; kiểm tra mái tôn, cửa kính, cây cao, chuẩn bị đèn, nước, thuốc men cơ bản.
• Chuẩn bị năm học mới. Sách vở, đồng phục, giấy tờ chuyển trường, bảo hiểm y tế học sinh nên xong trước cuối tháng Bảy âm lịch, tức trước 31/8/2027.
• Đưa ông bà đi khám khi giao mùa. Thời tiết chuyển từ nóng ẩm sang hanh khô dễ làm người lớn tuổi mệt; đây cũng là lúc hợp để tiêm phòng cúm theo tư vấn của bác sĩ.
• Báo hiếu bằng việc cụ thể. Một bữa cơm, một buổi đưa cha mẹ đi chơi, một cuộc gọi dài cho người ở xa trong mùa Vu Lan có ý nghĩa hơn nhiều mâm cúng.
• Nếu kiêng tháng Bảy, dùng tháng này để chuẩn bị. Giấy tờ, tài chính, khảo sát cho những việc lớn có thể làm từ bây giờ, để tháng Tám bắt đầu ngay.
• Lịch Trung thu cho trẻ. Hỏi lịch của trường, tổ dân phố từ đầu tháng Tám âm lịch, chuẩn bị đèn, cỗ đơn giản và an toàn.

Tháng Bảy và tháng Tám vì thế không chỉ là tháng của tục kiêng hay lễ cúng; đó là quãng chuyển mùa, chuyển năm học, cần một chút chuẩn bị để cả nhà bước vào mùa thu thoải mái.

Câu hỏi thường gặp

Rằm tháng Bảy năm 2027 là ngày nào dương lịch?

Rằm tháng Bảy năm Đinh Mùi rơi vào thứ Hai 16/8/2027. Đây là ngày lễ Vu Lan theo truyền thống Phật giáo, đồng thời là Tết Trung nguyên và ngày xá tội vong nhân trong dân gian.

Trung thu năm 2027 vào ngày nào?

Tết Trung thu rằm tháng Tám năm 2027 là thứ Tư 15/9. Vì rơi giữa tuần, nhiều trường học và khu dân cư thường tổ chức vui Trung thu cho trẻ vào cuối tuần trước đó, khoảng 11 hoặc 12/9.

Tháng Bảy âm lịch năm 2027 bắt đầu và kết thúc khi nào?

Tháng Bảy năm Đinh Mùi là tháng đủ 30 ngày, bắt đầu thứ Hai 2/8 và kết thúc thứ Ba 31/8/2027. Ngày 1/9/2027 đã là mùng 1 tháng Tám âm lịch.

Có nên làm việc lớn trong tháng Bảy âm lịch không?

Kiêng tháng Bảy là quan niệm dân gian, mỗi vùng mỗi khác, để tham khảo chứ không phải lời báo trước. Nếu gia đình có người lớn tuổi băn khoăn, có thể chuẩn bị trong tháng Bảy và làm lễ chính sang tháng Tám, bắt đầu từ ngày 1/9/2027.

Thất tịch năm 2027 là ngày nào?

Thất tịch mùng 7 tháng Bảy năm 2027 rơi vào Chủ nhật 8/8. Ngày này gắn với truyện Ngưu Lang – Chức Nữ và những cơn mưa ngâu của tháng Bảy theo cách kể dân gian.

Quốc khánh 2/9/2027 là ngày bao nhiêu âm lịch?

Ngày 2/9/2027 là thứ Năm, mùng 2 tháng Tám năm Đinh Mùi. Lịch nghỉ lễ Quốc khánh cụ thể của năm, kể cả ngày nghỉ liền kề, theo thông báo chính thức của cơ quan có thẩm quyền.