Tháng Một (tháng Mười Một) năm Đinh Mùi là tháng đủ, từ Chủ nhật 28/11 đến thứ Hai 27/12/2027; tháng Chạp là tháng thiếu, từ thứ Ba 28/12/2027 đến thứ Ba 25/1/2028. Đông chí rơi vào thứ Tư 22/12/2027, ngày ông Công ông Táo 23 tháng Chạp là thứ Tư 19/1/2028, giao thừa vào đêm 29 Chạp (thứ Ba 25/1/2028) và mùng 1 Tết Mậu Thân là thứ Tư 26/1/2028.
Tết năm 2028 đến rất sớm, chỉ hơn ba tuần sau Tết dương lịch. Vì thế hai tháng cuối của năm Đinh Mùi là quãng gia đình phải tính lịch kỹ hơn mọi năm: việc cơ quan cuối năm dương lịch, tất niên, tảo mộ, dọn nhà, sắm Tết dồn sát vào nhau. Bài trình bày lịch hai tháng và một cách chia việc theo tuần để cả nhà đón Tết thong thả.
Các mốc lịch của tháng Một và tháng Chạp năm Đinh Mùi
Bảng ghi ngày âm, ngày dương và thứ trong tuần. Các mốc dương lịch được đặt cạnh để bạn thấy rõ hai mùa lễ cuối năm chồng lên nhau thế nào.
| Ngày âm lịch | Dương lịch | Mốc |
|---|---|---|
| Mùng 1 tháng Một | Chủ nhật 28/11/2027 | Đầu tháng Nhâm Tý |
| Mùng 10 tháng Một | Thứ Ba 7/12/2027 | Tiết Đại tuyết |
| Rằm tháng Một | Chủ nhật 12/12/2027 | Rằm tháng Một |
| 25 tháng Một | Thứ Tư 22/12/2027 | Tiết Đông chí, ngày ngắn nhất năm ở Việt Nam |
| 27 tháng Một | Thứ Sáu 24/12/2027 | Đêm Giáng sinh |
| Mùng 1 tháng Chạp | Thứ Ba 28/12/2027 | Đầu tháng Quý Sửu |
| Mùng 5 tháng Chạp | Thứ Bảy 1/1/2028 | Tết dương lịch 2028 |
| Mùng 10 tháng Chạp | Thứ Năm 6/1/2028 | Tiết Tiểu hàn |
| Rằm tháng Chạp | Thứ Ba 11/1/2028 | Rằm cuối cùng của năm Đinh Mùi |
| 23 tháng Chạp | Thứ Tư 19/1/2028 | Ông Công ông Táo |
| 24 tháng Chạp | Thứ Năm 20/1/2028 | Tiết Đại hàn |
| 29 tháng Chạp | Thứ Ba 25/1/2028 | Ngày cuối năm, đêm giao thừa |
| Mùng 1 tháng Giêng Mậu Thân | Thứ Tư 26/1/2028 | Tết Nguyên Đán Mậu Thân |
Từ Tết dương lịch đến Tết âm lịch chỉ 25 ngày. Đây là khoảng cách ngắn hiếm gặp, nên mọi kế hoạch cuối năm, kể cả lịch nghỉ Tết của cơ quan, trường học, đều sẽ dồn hơn. Lịch nghỉ Tết Mậu Thân chính thức theo thông báo của cơ quan có thẩm quyền khi được ban hành.
Đông chí 22/12/2027: ngày ngắn nhất năm và Tết của nhiều gia đình
Đông chí năm 2027 rơi vào thứ Tư 22/12, ngày 25 tháng Một âm lịch. Đây là ngày Mặt Trời ở xa nhất về phía nam, nên ở Việt Nam ban ngày ngắn nhất, ban đêm dài nhất trong năm; ở Hà Nội, chênh lệch so với ngày Hạ chí là hơn hai tiếng đồng hồ. Trong lịch âm, tháng chứa Đông chí bao giờ cũng là tháng Mười Một, nên người làm lịch coi Đông chí là cái mốc để neo cả năm âm lịch.
Trong triết lý âm dương của sách cổ, Đông chí là lúc âm cực thịnh và dương bắt đầu sinh trở lại, nên nhiều nước Á Đông coi đây là một ngày Tết nhỏ. Ở Việt Nam, Tết Đông chí được nhiều gia đình gốc Hoa giữ với món chè trôi nước, cả nhà ngồi ăn cùng nhau; một số gia đình người Việt cũng thắp hương gia tiên ngày này. Phần lớn các gia đình khác không coi Đông chí là ngày lễ, chỉ biết đến như ngày ngắn nhất năm.
Ở góc đời sống, quãng quanh Đông chí ở miền Bắc thường là thời gian rét, có những đợt rét đậm. Đây là lúc cần để ý người già, trẻ nhỏ, người có bệnh mạn tính: giữ ấm, không tắm quá khuya, không sưởi bằng than trong phòng kín. Một bát chè nóng ăn cùng nhau tối Đông chí là một nếp nhỏ ấm áp mà nhà nào cũng có thể làm.
Tháng Một ở ba miền: mùa rét, mùa cưới và mùa hoa Tết vào vụ
Tháng Một âm lịch năm 2027 trùng gần trọn tháng 12 dương lịch. Ở miền Bắc, đây là đầu mùa rét thật sự; những đợt gió mùa đông bắc mạnh có thể kéo nhiệt độ vùng núi xuống rất thấp, có năm xuất hiện băng giá trên vùng núi cao. Người dân vùng cao lo che chắn chuồng trại cho gia súc, người đồng bằng gieo trồng cây vụ đông đã vào giai đoạn chăm sóc. Ở thành phố, đây là mùa những gánh hàng rong bán ngô nướng, khoai nướng, và mùa nhiều gia đình bắt đầu ngâm củ, ủ dưa chuẩn bị Tết.
Ở miền Trung, mưa lũ thường đã giảm nhưng trời vẫn nhiều mưa, ẩm và lạnh. Ở miền Nam, tháng 12 dương lịch là đầu mùa khô, trời se nhẹ vào buổi sáng, thời tiết dễ chịu nhất năm, cũng là cao điểm của mùa cưới. Các làng hoa từ Bắc chí Nam bước vào vụ Tết: người trồng đào ở ven sông Hồng tuốt lá, người trồng mai ở miền Tây chăm cành, các vườn cúc, vạn thọ tính ngày xuống giống sao cho hoa nở đúng Tết.
Tết Mậu Thân đến sớm, nên với người trồng hoa, đây là năm phải tính lịch chăm cây sớm hơn mọi năm vài tuần. Với người mua, những cành đào, chậu mai có thể ra chợ sớm hơn thường lệ; nếu gia đình định chơi hoa Tết, bạn nên để ý thời điểm hoa về chợ để chọn được cây vừa ý.
Tháng Chạp: tháng của tảo mộ, giỗ chạp và tất niên
Chữ "chạp" trong tháng Chạp được nhiều nhà nghiên cứu giải thích có gốc từ chữ "lạp", tên một lễ tế cuối năm thời cổ. Ở nhiều vùng miền Bắc và miền Trung, tháng Chạp là tháng tảo mộ, có nơi gọi là chạp mả: con cháu trong họ cùng ra sửa sang mộ phần, nhổ cỏ, đắp đất, thắp hương mời ông bà về ăn Tết. Ngày làm do từng dòng họ, từng làng quy định, thường vào nửa đầu tháng Chạp để kịp những việc khác.
Năm nay tháng Chạp chỉ có 29 ngày và Tết Mậu Thân đến sớm, nên các dòng họ nên chốt ngày tảo mộ từ tháng Một. Với con cháu ở xa, những ngày cuối tuần đầu tháng Chạp như thứ Bảy 1/1, Chủ nhật 2/1, thứ Bảy 8/1 và Chủ nhật 9/1/2028 là quãng dễ về nhất, vì trùng kỳ nghỉ Tết dương lịch hoặc trước cao điểm đi lại cuối năm.
Tất niên cũng dồn hơn mọi năm. Nhiều cơ quan, công ty thường làm tất niên trong tháng 1 dương lịch; năm nay quãng đó chính là tháng Chạp, sát Tết. Gia đình nên bàn trước chuyện tất niên ở nhà vào ngày nào, ai lo phần nào, tránh để người phụ nữ trong nhà vừa đi làm vừa gánh hết việc cỗ bàn. Văn khấn và mâm cúng tất niên có ở các trang chuyên về lễ cúng; bài này chỉ lo phần lịch.
Chia việc chuẩn bị Tết Mậu Thân theo tuần
Vì Tết đến sớm, chia việc theo tuần thay vì dồn vào mấy ngày cuối là cách giúp cả nhà bớt căng. Một khung tham khảo, bạn tuỳ chỉnh theo hoàn cảnh:
- Tuần 29/11 – 5/12/2027 (đầu tháng Một): lập danh sách việc Tết, quỹ Tết, danh sách quà biếu; đặt vé tàu xe, máy bay về quê nếu cần, vì vé dịp Tết sớm thường hết nhanh.
- Tuần 6/12 – 19/12/2027: bảo dưỡng xe, sửa những chỗ hỏng trong nhà, đặt trước những thứ cần đặt như bánh chưng, giò, hoa Tết nếu gia đình quen đặt.
- Tuần 20/12 – 2/1/2028 (quanh Đông chí và Tết dương lịch): dọn kho, tủ, gác xép; thanh lý đồ không dùng; tranh thủ kỳ nghỉ Tết dương lịch để tảo mộ hoặc về thăm họ hàng.
- Tuần 3/1 – 16/1/2028 (đầu đến giữa tháng Chạp): mua sắm đồ khô, quần áo Tết cho trẻ, đổi tiền mừng tuổi; lau dọn nhà phần lớn.
- Tuần 17/1 – 23/1/2028 (có ngày ông Táo 19/1): làm lễ ông Công ông Táo theo nếp nhà, dọn bàn thờ, mua hoa, cây cảnh.
- Từ 24/1 đến đêm giao thừa 25/1/2028: chợ Tết cuối cùng, nấu cỗ tất niên, nghỉ ngơi để đón năm mới khoẻ khoắn.
Khung này chỉ là gợi ý về thời gian. Không có quy định nào về ngày nào phải dọn nhà hay mua sắm; nếp mỗi nhà một khác, miễn cả nhà thấy nhẹ nhàng là được.
Những điểm đặc biệt của cuối năm Đinh Mùi
Hai năm liền không có ngày 30 Tết. Cả tháng Chạp năm Bính Ngọ và tháng Chạp năm Đinh Mùi đều thiếu. Giao thừa Tết 2027 và Tết 2028 đều vào đêm 29 Chạp. Những gia đình có lệ làm một việc gì đó vào "ngày 30 Tết" sẽ chuyển sang ngày 29.
Tết dương lịch rơi vào tháng Chạp. Ngày 1/1/2028 là mùng 5 tháng Chạp. Kỳ nghỉ Tết dương lịch trở thành dịp chuẩn bị Tết âm lịch hơn là một dịp nghỉ riêng.
Năm sau có tháng nhuận. Năm Mậu Thân 2028 có tháng Năm nhuận. Khi lập lịch giỗ, sinh nhật âm cho năm 2028 vào dịp cuối năm, bạn cần chú ý những ngày rơi từ tháng Năm trở đi.
Năm Đinh Mùi không có Lập xuân. Lập xuân năm 2028 rơi vào khoảng 4/2/2028, sau Tết Mậu Thân, nên cả năm Đinh Mùi không chứa tiết Lập xuân. Một số người kiêng cưới vào năm như vậy; đây là quan niệm dân gian để tham khảo, có bài riêng trên trang giải thích nguồn gốc.
Đón năm mới bằng việc có ích
Hai tháng cuối năm thường được nhắc với những lời dặn kiêng cữ: kiêng vay mượn, kiêng làm vỡ đồ, kiêng nói điều không hay. Những tục này phản ánh mong ước một năm mới êm ấm của người xưa, và mỗi nhà giữ đến đâu là lựa chọn riêng. Song song với đó, có những việc thực tế mà ai cũng nên làm trước khi bước sang năm mới.
Đầu tiên là sức khoẻ: một lần khám tổng quát cuối năm cho người lớn tuổi, chuẩn bị đủ thuốc cho người có bệnh mạn tính để không bị gián đoạn trong những ngày nghỉ dài. Tiếp đến là tài chính: thanh toán các khoản đến hạn, xem lại quỹ dự phòng, tránh chi tiêu Tết quá sức. Cuối cùng là các mối quan hệ: một cuộc gọi hỏi thăm người thân lâu không gặp, một lời cảm ơn những người đã giúp đỡ mình trong năm.
Nếu muốn có một cái nhìn riêng cho năm mới theo đúng ngày giờ sinh của mình, bạn có thể xem lá số và luận giải năm Mậu Thân 2028 trên AI Huyền Học, đọc như một lời nhắc lập kế hoạch chứ không phải lời phán. Kế hoạch tốt nhất vẫn là kế hoạch cả nhà cùng bàn trong bữa cơm tất niên.
Câu hỏi thường gặp
Ông Công ông Táo cuối năm Đinh Mùi là ngày nào dương lịch?
Ngày 23 tháng Chạp năm Đinh Mùi rơi vào thứ Tư 19/1/2028. Nhiều gia đình làm lễ vào buổi sáng hoặc trưa ngày này, có nhà làm sớm hơn một hai ngày cho tiện việc đi làm.
Tết Mậu Thân 2028 là ngày nào?
Mùng 1 Tết Mậu Thân là thứ Tư 26/1/2028. Tháng Chạp năm Đinh Mùi chỉ có 29 ngày nên năm này không có ngày 30 Tết, giao thừa vào đêm 29 Chạp, thứ Ba 25/1/2028.
Đông chí năm 2027 là ngày nào?
Đông chí năm 2027 rơi vào thứ Tư 22/12, ngày 25 tháng Một âm lịch. Đây là ngày có thời gian ban ngày ngắn nhất năm ở Việt Nam, rõ nhất ở các tỉnh phía Bắc.
Tết dương lịch 2028 là ngày bao nhiêu âm lịch?
Ngày 1/1/2028 là thứ Bảy, mùng 5 tháng Chạp năm Đinh Mùi. Từ Tết dương lịch đến Tết âm lịch năm này chỉ cách nhau 25 ngày, ngắn hơn đáng kể so với nhiều năm khác.
Tháng Chạp năm 2027 có ngày 30 không?
Không. Tháng Chạp năm Đinh Mùi là tháng thiếu, chỉ có 29 ngày, từ 28/12/2027 đến 25/1/2028. Những việc gia đình quen làm vào ngày 30 Tết sẽ chuyển sang ngày 29 Chạp.
Nên tảo mộ cuối năm Đinh Mùi vào lúc nào?
Ngày tảo mộ do từng dòng họ, từng làng quy định. Năm nay Tết sớm nên nhiều nhà chọn những ngày cuối tuần đầu tháng Chạp, quanh kỳ nghỉ Tết dương lịch đầu tháng 1/2028, để con cháu ở xa về được đông đủ.