Trăng non, trăng tròn năm 2027: lịch các kỳ trăng theo cung hoàng đạo và giờ Việt Nam

Năm 2027 có 13 lần trăng non và 12 lần trăng tròn. Trăng non trùng mùng 1 của từng tháng âm lịch năm Đinh Mùi, từ ngày 6/2 (Tết) tới 28/12; trăng tròn thiên văn phần lớn rơi đúng ngày rằm, nhưng có năm lần lệch một ngày và một lần, tháng Mười âm lịch, lệch tới hai ngày. Bảng đầy đủ kèm giờ Việt Nam và cung hoàng đạo của Mặt Trăng nằm ngay dưới đây.

Lịch trăng là thứ người Việt vốn quen qua mùng 1 và ngày rằm. Chiêm tinh phương Tây cũng đặt trăng non, trăng tròn làm mốc của mục hoàng đạo hằng tháng, và Mặt Trăng đổi cung mỗi hai ngày rưỡi là chất liệu chính của các mục tử vi hằng ngày phương Tây. Bài này đặt hai cách nhìn cạnh nhau. Phần thiên văn tính được chính xác; phần diễn giải chiêm tinh là văn hoá để tham khảo.

Mười ba lần trăng non năm 2027

Giờ Việt Nam, làm tròn tới phút; cung là vị trí của Mặt Trăng (cũng là của Mặt Trời) theo hệ nhiệt đới. Cột thứ ba cho thấy mỗi lần trăng non mở đầu một tháng âm lịch.

Để ý trăng non ngày 1/9 rơi lúc 0 giờ 41 phút. Chỉ cần sớm hơn chừng bốn mươi phút, nó đã rơi vào ngày 31/8 và mùng 1 tháng Tám âm lịch sẽ dời theo. Đó là lý do người làm lịch âm phải tính chính xác tới phút, và vì sao lịch âm của các nước dùng múi giờ khác nhau đôi khi lệch nhau một ngày.

Mười hai lần trăng tròn năm 2027 và ngày rằm

Ngày rằm là ngày 15 âm lịch, tính từ mùng 1 của tháng. Trăng tròn thiên văn là lúc Mặt Trăng đối diện Mặt Trời. Hai thứ thường trùng nhưng không phải luôn trùng.

Trăng tròn ngày 22/1/2027 là lần gần Trái Đất nhất trong năm, khoảng 357.600 km; trăng tròn ngày 18/7 xa nhất, gần 406.000 km. Đường kính biểu kiến hai lần chênh nhau chừng 13 phần trăm, khó nhận ra bằng mắt nếu không đặt ảnh cạnh nhau.

Vì sao trăng tròn có khi rơi vào ngày 16, 17 âm lịch

Một tháng âm lịch trung bình dài khoảng 29,53 ngày, nên nửa tháng là khoảng 14,77 ngày. Nếu trăng non rơi vào đầu ngày mùng 1 và Mặt Trăng chạy đều, trăng tròn sẽ rơi vào khoảng ngày 15. Nhưng quỹ đạo Mặt Trăng là hình elip: khi nó ở gần Trái Đất thì chạy nhanh, ở xa thì chạy chậm. Khoảng thời gian từ trăng non tới trăng tròn vì thế có thể ngắn chỉ chừng 13,9 ngày hoặc dài tới hơn 15,5 ngày.

Thêm một yếu tố nữa là giờ trăng non trong ngày mùng 1. Trăng non tháng Mười âm lịch năm Đinh Mùi rơi lúc 20 giờ 36 ngày 29/10, gần cuối ngày; cộng với nửa tháng dài hơn trung bình, trăng tròn rơi vào 10 giờ 25 sáng 14/11, tức ngày 17 âm lịch, trong khi ngày rằm là 12/11. Đây là lần lệch lớn nhất trong năm 2027.

Với đời sống, chênh lệch này không có gì phải bận tâm. Lễ rằm theo phong tục vẫn làm vào ngày 15 âm lịch; trăng đêm rằm đã gần tròn và mắt thường khó phân biệt với đêm tròn hẳn. Người hay ngắm trăng chỉ cần biết rằng có khi đêm 16, thậm chí đêm 17, trăng lại tròn đầy hơn đêm rằm, điều mà người đi biển, người làm ruộng theo con nước vẫn nhận ra từ lâu.

Mặt Trăng đi qua 12 cung và mục tử vi hằng ngày phương Tây

Mặt Trăng đi hết một vòng hoàng đạo trong khoảng 27,3 ngày, nghĩa là trung bình ở mỗi cung chừng hai ngày rưỡi. Đây là thiên thể đổi cung nhanh nhất trong chiêm tinh, và vì thế là chất liệu chính của các mục tử vi hằng ngày phương Tây. Khi người viết cần một câu khác nhau cho mỗi ngày, cách dễ nhất là dựa vào cung Mặt Trăng đang đi qua và các góc nó tạo với những hành tinh khác.

Theo quy ước, khi Mặt Trăng đi qua cung của bạn hoặc tạo góc "thuận" với cung của bạn, mục hằng ngày sẽ viết những câu dễ chịu; khi tạo góc "nghịch", câu chữ nhấn vào chuyện kiên nhẫn. Vì Mặt Trăng chạm vào mỗi cung khoảng mười ba lần một năm, ai cũng sẽ có những ngày "đẹp" và những ngày "nên chậm lại" xen nhau đều đặn. Biết cơ chế này giúp bạn đọc mục hằng ngày như một lời nhắc nhẹ, không phải dự báo.

Một hệ quả thú vị: vì Mặt Trăng chạy nhanh, hai người sinh cùng ngày nhưng cách nhau nửa ngày có thể có cung Mặt Trăng khác nhau, trong khi cung Mặt Trời giống hệt. Các mục hằng ngày chỉ dựa vào cung Mặt Trời của người đọc, nên chúng buộc phải viết chung cho cả mười hai phần nhân loại cùng lúc. Chiêm tinh phương Tây cũng thừa nhận giới hạn này bằng cách khuyên người quan tâm lập bản đồ sao riêng thay vì chỉ đọc mục hoàng đạo trên báo.

Trăng non và trăng tròn là hai mốc đặc biệt trong vòng đó. Mục hoàng đạo hằng tháng thường lấy trăng non làm "điểm khởi đầu" cho cung chứa nó, trăng tròn làm "điểm hoàn tất" cho cung đối diện với Mặt Trời. Năm 2027, Bọ Cạp có hai lần trăng tròn liên tiếp (21/4 và 20/5), Ma Kết có hai lần trăng non (8/1 và 28/12), còn Cự Giải không có lần trăng tròn nào trong năm dương lịch.

Trăng non, trăng tròn trong chiêm tinh phổ thông

Trăng non được coi là lúc "gieo hạt". Nhiều tác giả chiêm tinh hiện đại khuyên viết ra mục tiêu vào trăng non. Đây là một nghi thức tự đặt mục tiêu, có ích theo nghĩa tâm lý thường thức: một mốc thời gian cố định giúp người ta dừng lại suy nghĩ. Mốc ấy cũng có thể là mùng 1 âm lịch, ngày đầu tháng dương lịch hay sáng thứ Hai.

Trăng tròn được coi là lúc "gặt hái". Trong cùng cách kể, trăng tròn là lúc nhìn lại kết quả của nửa tháng. Không có bằng chứng cho thấy trăng tròn làm con người hành xử khác đi; các nghiên cứu về "hiệu ứng trăng tròn" ở bệnh viện hay đồn cảnh sát phần lớn không tìm thấy mối liên hệ đáng kể.

Chữ "siêu trăng" sinh ra từ chiêm tinh. Thuật ngữ supermoon được nhà chiêm tinh người Mỹ Richard Nolle đặt ra năm 1979 để chỉ trăng non hoặc trăng tròn khi Mặt Trăng ở gần Trái Đất. Giới thiên văn sau đó dùng lại chữ này một cách thoải mái cho trăng tròn gần cận địa. Trăng tròn 22/1/2027 là ứng viên "siêu trăng" của năm.

Mỗi kỳ trăng "thuộc" một cung chỉ là cách định vị. Câu "trăng tròn ở Kim Ngưu" chỉ có nghĩa là lúc đó Mặt Trăng nằm trong phần hoàng đạo được đặt tên Kim Ngưu. Nó không nói gì về người sinh cung Kim Ngưu.

Lịch trăng 2027 trong đời sống người Việt

Ngoài chiêm tinh, lịch trăng có nhiều công dụng thực tế mà người Việt vẫn dùng hằng ngày:

• Lễ rằm, mùng 1 trong gia đình: theo ngày âm lịch ở bảng trên, không theo thời khắc trăng tròn thiên văn.
• Triều cường: thủy triều thường lên cao quanh trăng non và trăng tròn. Người sống ven biển, ven sông ở Nam Bộ quen theo dõi các đợt triều cường quanh rằm và mùng 1, nhất là vào mùa triều cường cuối năm; nên theo bản tin của cơ quan khí tượng thủy văn để biết mức nước cụ thể.
• Ngắm sao, chụp ảnh bầu trời đêm: chọn những đêm quanh trăng non vì trời tối nhất; chụp trăng thì chọn quanh trăng tròn hoặc mấy đêm trước đó để có bóng đổ rõ trên bề mặt.
• Lịch nông vụ, đánh bắt: nhiều nghề vẫn tính theo con nước, tức theo pha trăng, như nghề lưới ven bờ, nghề nuôi trồng ở vùng triều.
• Kế hoạch cá nhân: nếu thích nghi thức trăng non, trăng tròn của chiêm tinh phổ thông, có thể dùng chúng như hai mốc mỗi tháng để rà lại việc học, việc chi tiêu.

Muốn biết Mặt Trăng lúc mình chào đời ở cung nào, cần giờ sinh khá chính xác vì Mặt Trăng chỉ ở mỗi cung hai ngày rưỡi. Bạn có thể lập bản đồ sao với đủ ngày, giờ, nơi sinh trên AI Huyền Học để tra, và đọc phần luận giải như tài liệu văn hoá tham khảo.

Câu hỏi thường gặp

Năm 2027 có bao nhiêu lần trăng tròn?

Năm 2027 có 12 lần trăng tròn, từ 22/1 tới 13/12 theo giờ Việt Nam, và 13 lần trăng non, từ 8/1 tới 28/12. Năm nay không có "trăng xanh" theo nghĩa hai lần trăng tròn trong một tháng dương lịch.

Rằm tháng Giêng 2027 trăng có tròn nhất không?

Rằm tháng Giêng năm Đinh Mùi là ngày 20/2/2027, còn thời khắc trăng tròn thiên văn rơi vào khoảng 6 giờ 23 sáng 21/2 giờ Việt Nam. Đêm rằm trăng đã gần tròn hẳn; khác biệt mắt thường khó nhận ra. Sáng 21/2 còn có một lần nguyệt thực nửa tối rất nhẹ.

Vì sao năm 2027 có tháng trăng tròn vào ngày 17 âm lịch?

Tháng Mười âm lịch năm Đinh Mùi bắt đầu bằng trăng non lúc gần 21 giờ ngày 29/10, và nửa tháng đó Mặt Trăng chạy chậm vì ở xa Trái Đất. Kết quả trăng tròn rơi vào sáng 14/11, tức ngày 17 âm lịch, trong khi rằm là 12/11.

Mặt Trăng ở mỗi cung hoàng đạo bao lâu?

Trung bình khoảng hai ngày rưỡi, vì Mặt Trăng đi hết vòng hoàng đạo trong khoảng 27,3 ngày. Thời gian thực tế dao động một chút tuỳ Mặt Trăng ở gần hay xa Trái Đất. Đó là lý do mục tử vi hằng ngày phương Tây thay đổi giọng văn liên tục.

Siêu trăng năm 2027 là ngày nào?

Lần trăng tròn gần Trái Đất nhất năm 2027 là tối 22/1, khi Mặt Trăng cách khoảng 357.600 km, trùng rằm tháng Chạp năm Bính Ngọ. Chữ "siêu trăng" không có định nghĩa thiên văn chặt chẽ, nên các nguồn có thể gọi thêm một hai lần trăng tròn khác trong năm.

Có nên chọn ngày làm việc lớn theo trăng non, trăng tròn không?

Không cần. Pha trăng không quyết định kết quả công việc. Nếu gia đình giữ tục làm việc lớn vào đầu tháng âm lịch, đó là lựa chọn văn hoá; còn quyết định nên dựa vào điều kiện thực tế, thủ tục, tài chính và sức khoẻ của những người liên quan.