Năm Đinh Mùi 2027, các cụ Mậu Dần 1938 tròn 90 tuổi mụ (cửu tuần), các cụ Mậu Tý 1948 tròn 80 tuổi mụ (bát tuần); các cụ Đinh Sửu 1937 bước sang tuổi mụ 91 và Bính Tý 1936 sang tuổi mụ 92. Đây là những lứa ông bà mà nhiều gia đình định làm lễ mừng thọ dịp đầu xuân, và cũng là những người cao tuổi nhất trong sáu con giáp đầu của vòng tuổi năm nay.
Bài gom những gì gia đình cần khi chuẩn bị mừng thọ năm 2027 cho các cụ: cách tính mốc thọ theo tuổi mụ, những ngày cuối tuần dịp Tết Đinh Mùi để con cháu xa dễ về, cách tổ chức vừa sức cho người chín mươi tuổi, và những việc giúp buổi lễ thành một kỷ niệm đáng nhớ. Phần trình tự nghi lễ, lời chúc, câu đối có nhiều bản theo vùng; bài chỉ nhắc ở mức chung.
Các cụ tuổi Tý, Sửu, Dần cao tuổi nhất năm 2027
Bảng liệt kê các lứa từ 80 tuổi mụ trở lên trong ba con giáp Tý, Sửu, Dần, kèm khoảng ngày sinh dương lịch để con cháu đối chiếu với giấy tờ của ông bà:
| Lứa | Sinh trong khoảng (dương lịch) | Tuổi mụ 2027 | Tuổi tròn theo dương lịch trong năm 2027 | Mốc thọ theo tuổi mụ |
|---|---|---|---|---|
| Bính Tý 1936 | 24/1/1936 – 10/2/1937 | 92 | 90 hoặc 91 | sau cửu tuần |
| Đinh Sửu 1937 | 11/2/1937 – 30/1/1938 | 91 | 89 hoặc 90 | nhiều nơi làm cửu tuần theo tuổi tròn |
| Mậu Dần 1938 | 31/1/1938 – 18/2/1939 | 90 | 88 hoặc 89 | cửu tuần (90 tuổi mụ) |
| Mậu Tý 1948 | 10/2/1948 – 28/1/1949 | 80 | 78 hoặc 79 | bát tuần (80 tuổi mụ) |
| Kỷ Sửu 1949 | 29/1/1949 – 16/2/1950 | 79 | 77 hoặc 78 | chuẩn bị bát tuần năm sau |
Cột "tuổi tròn" ghi hai khả năng vì còn tuỳ ngày sinh dương lịch của cụ đã qua hay chưa trong năm 2027. Chính chênh lệch giữa tuổi mụ và tuổi tròn là lý do mỗi nhà tổ chức một kiểu: nhà làm theo tuổi mụ, nhà chờ tới tuổi tròn, có làng có lệ riêng.
Trước năm 1968 lịch âm ở miền Bắc tính theo múi giờ cũ, vài năm Tết lệch một ngày so với cách tính hiện nay. Nếu cụ sinh sát Tết những năm 1936–1939, nên hỏi lại họ hàng hoặc giấy tờ gốc để chắc cụ thuộc năm nào.
Mốc thọ tính thế nào: tuổi mụ, tuổi tròn và lệ làng
Cách gọi phổ biến là lục tuần (60), thất tuần (70), bát tuần (80), cửu tuần (90), bách tuế (100). Nhiều gia đình tính theo tuổi mụ, tức tuổi tính cả năm trong bụng mẹ và cộng thêm khi qua Tết. Có nơi lại làm lễ vào các năm 61, 71, 81, coi đó là năm "bước sang" mốc mới. Ở nhiều làng Bắc Bộ còn có lệ "lên lão" hay "khao lão", tuổi được ghi vào sổ lão của làng tuỳ lệ từng nơi.
Vì không có một cách tính chung, điều quan trọng nhất là hỏi chính ông bà và các cụ trong họ xem nhà mình theo lệ nào. Có cụ rất muốn làm đúng năm chín mươi tuổi mụ, có cụ lại ngại phô trương và chỉ muốn con cháu về đủ một bữa cơm. Mừng thọ là để người được mừng vui, không phải để làm cho đúng một bảng quy định.
Với lứa Đinh Sửu 1937, năm 2027 các cụ đã 91 tuổi mụ nhưng nhiều cụ mới tròn 90 theo dương lịch, nên không ít gia đình chọn mừng cửu tuần năm nay. Với lứa Bính Tý 1936, đã qua mốc chín mươi, lễ mừng thọ hằng năm hay sinh nhật nhỏ ấm cúng đều là cách làm phổ biến.
Chọn thời điểm theo lịch Tết Đinh Mùi 2027
Phần lớn gia đình tổ chức mừng thọ dịp đầu xuân, khi con cháu về quê ăn Tết. Lịch năm 2027 có vài điểm đáng biết khi lên kế hoạch:
- Mùng 1 Tết Đinh Mùi rơi vào thứ Bảy 6/2/2027. Năm Bính Ngọ không có ngày 30 Tết, giao thừa là đêm 29 tháng Chạp, thứ Sáu 5/2/2027.
- Mùng 2 là Chủ nhật 7/2. Mùng 8 là thứ Bảy 13/2, mùng 9 là Chủ nhật 14/2. Rằm tháng Giêng là thứ Bảy 20/2/2027. Hai ngày cuối tuần sau Tết thường thuận cho con cháu ở xa.
- Tháng Giêng năm 2027 có đủ 30 ngày, kết thúc ngày 7/3; tháng Hai âm lịch bắt đầu 8/3. Nhiều nhà làm mừng thọ trong tháng Giêng hoặc tháng Hai.
- Nếu ông bà muốn làm đúng ngày sinh âm lịch, con cháu có thể đổi ngày đó sang dương lịch năm 2027 theo bảng đầu tháng âm, rồi chọn cuối tuần gần nhất.
- Việc chọn giờ, chọn ngày theo sách là tuỳ nếp nhà. Với người cao tuổi, buổi sáng hoặc đầu buổi chiều, tránh lúc trời lạnh nhất hay nắng gắt nhất, thường hợp sức khoẻ hơn mọi lựa chọn khác.
Lịch nghỉ Tết của cơ quan, trường học năm 2027 sẽ theo văn bản chính thức khi được công bố; gia đình có con cháu đi làm nên đợi lịch đó rồi chốt ngày.
Tổ chức vừa sức cho người chín mươi tuổi
Một buổi mừng thọ cho người 80–92 tuổi khác hẳn một bữa tiệc thông thường. Gợi ý dưới đây xuất phát từ sức khoẻ và sự thoải mái của các cụ:
- Hỏi ý cụ trước: muốn làm to hay nhỏ, muốn mời ai, muốn mặc gì. Người cao tuổi thường quan tâm tới việc gặp đủ con cháu và vài người bạn cũ hơn là cỗ bàn.
- Rút ngắn phần nghi lễ. Phần chúc thọ, dâng quà nên gọn trong khoảng nửa giờ, có ghế tựa vững cho cụ, không để cụ đứng lâu hay ngồi ghế đẩu.
- Chọn chỗ ngồi cho cụ gần lối đi, xa loa, tránh gió lùa. Ánh sáng đủ để cụ nhìn rõ mặt con cháu nhưng không chói.
- Thức ăn cho cụ làm riêng: mềm, ít mặn, ít ngọt nếu cụ có bệnh mạn tính, theo đúng lời dặn của bác sĩ đang theo dõi cụ.
- Giữ giờ uống thuốc, giờ nghỉ trưa của cụ như ngày thường. Một người trong nhà được phân công chỉ để ý tới cụ suốt buổi.
- Hạn chế tiếng ồn: nhạc nhỏ, không đốt pháo, hạn chế khách hút thuốc, uống rượu quá lâu quanh chỗ cụ ngồi.
- Kết thúc sớm. Cụ có thể vào nghỉ trước khi khách về; đó là điều mọi người đều hiểu.
Nếu cụ đang có bệnh nặng hoặc mới ốm dậy, một buổi sum họp nhỏ tại nhà, con cháu thay nhau vào thăm, có khi ý nghĩa hơn một lễ đông người.
Con cháu ở xa, ở nước ngoài: mừng thọ thế nào cho đủ mặt
Nhiều gia đình có con cháu làm việc ở thành phố khác hoặc ở nước ngoài, không về kịp dịp Tết Đinh Mùi. Một buổi mừng thọ vẫn có thể có mặt họ theo vài cách: gọi video vào đúng lúc chúc thọ, để cụ thấy mặt và nghe giọng; nhờ người ở nhà đọc thư tay của người vắng mặt; hoặc mỗi người ở xa quay một đoạn ngắn lời chúc rồi ghép lại chiếu cho cụ xem.
Khi gọi video cho người chín mươi tuổi, nên chuẩn bị trước: màn hình lớn, âm lượng đủ, người cầm máy đứng gần cụ, từng người nói chậm và giới thiệu mình là ai. Nhiều cụ nghe kém hoặc mắt kém, một cuộc gọi lộn xộn dễ khiến cụ mệt hơn là vui.
Nếu con cháu ở xa có thể sắp xếp về một dịp khác trong năm, như hè hoặc dịp Trung thu, gia đình có thể làm một buổi sum họp nhỏ thứ hai. Với các cụ đã ở tuổi cửu tuần, mỗi lần gặp mặt đều đáng quý như nhau, không nhất thiết phải dồn vào đúng ngày lễ.
Những món quà cụ nhớ lâu
Một cuốn ảnh gia đình. Con cháu gom ảnh cũ, scan lại, in thành một cuốn có chú thích tên người, năm chụp. Với người chín mươi tuổi, nhìn lại gương mặt cha mẹ, anh em, bạn bè xưa là món quà nhiều cảm xúc.
Ghi lại câu chuyện đời cụ. Một buổi trước lễ, một người cháu ngồi hỏi cụ về tuổi thơ, về những năm tháng khó khăn, về quê cũ, rồi ghi âm hoặc chép lại. Sinh năm 1936–1938, các cụ đã sống qua gần trọn một thế kỷ biến động; mỗi câu chuyện là tư liệu gia đình không thể tìm lại.
Đồ dùng giúp cụ sống thoải mái hơn. Một chiếc ghế tựa vừa tầm, đèn ngủ cảm ứng, thảm chống trơn trong nhà tắm, áo ấm nhẹ. Những món này hữu ích hơn đồ trưng bày đắt tiền.
Thời gian của con cháu. Một lịch thăm nom đều đặn trong năm, mỗi người con nhận một tháng, có khi quý hơn mọi món quà trao trong ngày lễ.
Lời chúc của chắt. Những bức vẽ, vài câu chúc tự viết của các chắt nhỏ thường làm các cụ vui nhất. Phần câu đối, lời chúc trang trọng theo mốc tuổi gia đình có thể tham khảo sách lời chúc và chọn câu hợp nếp nhà.
Chuyện tuổi, sao, hạn khi mừng thọ người cao tuổi
Năm 2027 các cụ tuổi Sửu ở vị trí xung với năm Mùi, các cụ tuổi Tý có chữ hại theo bảng tuổi, và mỗi cụ đều có một sao chiếu mệnh, một niên hạn theo tuổi mụ. Những bảng đó có trong các bài từng con giáp của danh mục này. Nhưng trong dịp mừng thọ, nhiều gia đình chọn không nhắc tới, và đó là lựa chọn tế nhị.
Với người chín mươi tuổi, những tên gọi như hạn này hạn kia dễ thành nỗi lo không cần thiết. Nếu cụ hỏi, con cháu có thể giải thích đó là quan niệm dân gian để tham khảo, mỗi năm ai cũng có một sao, một hạn xoay vòng, và điều cả nhà mong chỉ là cụ ăn ngon ngủ yên. Không cần lễ giải hạn riêng cho dịp mừng thọ.
Điều đáng nói hơn trong năm mừng thọ là sắp xếp chăm sóc lâu dài: lịch khám định kỳ, người ở cùng cụ, giấy tờ và mong muốn của cụ được ghi lại rõ ràng. Mừng thọ là dịp cả nhà quây quần, cũng là dịp tốt để bàn những chuyện đó một cách nhẹ nhàng.
Câu hỏi thường gặp
Người sinh năm 1938 mừng thọ 90 tuổi vào năm nào?
Theo tuổi mụ, người sinh năm Mậu Dần 1938 tròn 90 tuổi mụ vào năm 2027, nên nhiều gia đình làm lễ mừng thọ cửu tuần dịp đầu xuân Đinh Mùi. Nhà nào tính theo tuổi tròn dương lịch thì cụ đủ 90 tuổi vào năm 2028.
Mừng thọ 80 tuổi năm 2027 là cho người sinh năm nào?
Người sinh năm Mậu Tý 1948 tròn 80 tuổi mụ vào năm 2027, tức mốc bát tuần theo cách tính phổ biến. Người sinh năm 1948 nhưng trước Tết, tức trước ngày 10/2/1948, thuộc năm Đinh Hợi 1947.
Nên làm mừng thọ vào ngày nào dịp Tết 2027?
Nhiều gia đình chọn các ngày cuối tuần sau Tết để con cháu về đông đủ, như mùng 8, mùng 9 (13 và 14/2/2027) hoặc rằm tháng Giêng thứ Bảy 20/2/2027. Chọn ngày theo sách là tuỳ nếp nhà; sức khoẻ của cụ nên được ưu tiên.
Mừng thọ theo tuổi mụ hay tuổi tròn?
Không có quy định chung. Nhiều gia đình tính theo tuổi mụ, có nơi làm vào năm 61, 71, 81, có làng có lệ lên lão riêng. Cách tốt nhất là hỏi ông bà và các cụ trong họ xem nhà mình theo lệ nào.
Ông bà năm nay xung tuổi có nên làm mừng thọ không?
Mừng thọ là dịp sum họp, không có sách phổ biến nào cấm vì xung tuổi. Gia đình có thể tổ chức gọn, vừa sức. Chuyện sao hạn chỉ là quan niệm tham khảo, không nên để thành nỗi lo cho người cao tuổi.
Quà mừng thọ 90 tuổi nên chọn gì?
Những món quà được các cụ nhớ lâu thường là cuốn ảnh gia đình, bản ghi lại câu chuyện đời cụ, đồ dùng giúp sinh hoạt an toàn, thoải mái, và thời gian con cháu ở bên cụ. Quà đắt tiền không cần thiết.