Tháng Năm và tháng Sáu âm lịch 2027: Tết Đoan ngọ, Hạ chí và tháng Đinh Mùi giữa hè

Tháng Năm năm Đinh Mùi kéo dài từ thứ Bảy 5/6 đến thứ Bảy 3/7/2027, tháng Sáu từ Chủ nhật 4/7 đến Chủ nhật 1/8/2027; cả hai đều là tháng thiếu 29 ngày. Ngày lễ theo lịch âm nổi bật nhất là Tết Đoan ngọ mùng 5 tháng Năm, rơi vào thứ Tư 9/6/2027. Hai tháng này chứa trọn bốn tiết khí giữa hè: Mang chủng (6/6), Hạ chí (21/6), Tiểu thử (7/7) và Đại thử (23/7).

Đây là quãng nóng nhất năm ở miền Bắc, giữa mùa mưa ở miền Nam, cũng là mùa gặt lúa đông xuân ở đồng bằng Bắc Bộ, mùa thi chuyển cấp và mùa nghỉ hè của trẻ. Bài đi qua lịch hai tháng, phong tục Đoan ngọ, chuyện tháng Sáu mang đúng can chi Đinh Mùi của năm, và những việc thiết thực để cả nhà qua mùa hè khoẻ mạnh.

Các mốc lịch của tháng Năm và tháng Sáu năm 2027

Bảng gom ngày âm, ngày dương và thứ trong tuần. Vì mùng 1 tháng Năm là thứ Bảy và mùng 1 tháng Sáu là Chủ nhật, cả bốn ngày mùng 1 và rằm của hai tháng đều rơi vào cuối tuần, thuận cho những gia đình quen họp mặt vào những ngày này.

Rằm tháng Năm năm 2027 là thứ Bảy 19/6. Tháng Năm và tháng Sáu đều thiếu, nên không có ngày 30; gia đình có giỗ vào ngày 30 của hai tháng này cần thống nhất trước ngày làm.

Tết Đoan ngọ mùng 5 tháng Năm: thứ Tư 9/6/2027

Tết Đoan ngọ, người miền Bắc quen gọi là Tết "giết sâu bọ", rơi vào mùng 5 tháng Năm âm lịch. Chữ "đoan" là mở đầu, "ngọ" chỉ tháng Ngọ; ngày này vốn là một mốc giữa năm trong lịch Á Đông. Ở Trung Hoa, ngày này gắn với tích Khuất Nguyên và đua thuyền rồng; ở Việt Nam, phần được giữ đậm nhất lại là chuyện diệt sâu bọ, giữ sức khoẻ khi trời chuyển nóng, đúng lúc mùa gặt kết thúc.

Sáng mùng 5, nhiều gia đình cho cả nhà ăn rượu nếp, hoa quả như mận, vải, dưa hấu ngay khi mới ngủ dậy, với ý "diệt sâu bọ" trong người. Nhiều nơi ở miền Trung và miền Nam có thêm bánh ú tro. Nhiều nơi giữ tục hái lá mồng năm vào giờ Ngọ phơi khô dùng dần, buộc chỉ ngũ sắc ở cổ tay trẻ nhỏ, hoặc làm mâm cúng gia tiên đơn giản. Mỗi tục có cách hiểu riêng ở từng vùng; giữ tục nào là lựa chọn của gia đình.

Năm 2027, Đoan ngọ là thứ Tư 9/6, giữa tuần làm việc, nên phần lớn gia đình ở thành phố sẽ ăn rượu nếp, hoa quả buổi sáng trước giờ đi làm và để mâm cúng vào buổi tối. Một lưu ý nhỏ: rượu nếp có cồn, trẻ nhỏ chỉ nên ăn rất ít hoặc dùng phần cơm rượu đã nấu chín bớt; người đang uống thuốc, người phải lái xe nên bỏ qua món này.

Tháng Sáu Đinh Mùi và ngày dài nhất năm

Tháng Sáu âm lịch năm 2027 mang can chi Đinh Mùi, trùng tên năm, vì với năm có can Đinh thì tháng Mùi luôn mang can Đinh. Trong tháng còn có ngày 24 tháng Sáu, tức thứ Ba 27/7/2027, cũng mang can chi Đinh Mùi. Sự trùng lặp này là kết quả của phép đếm can chi, các sách lịch nhắc như một chi tiết thú vị, không phải điềm báo. Ngày 27/7 cũng là Ngày Thương binh – Liệt sĩ; với nhiều gia đình, đó mới là ngày có ý nghĩa thật, dành để thăm hỏi, tưởng nhớ.

Trước tháng Sáu, ngày Hạ chí 21/6/2027, tức 17 tháng Năm, là ngày Mặt Trời lên cao nhất về phía bắc trong năm. Ở Hà Nội, ngày Hạ chí có thời gian ban ngày dài hơn mười ba tiếng; càng vào Nam, chênh lệch giữa ngày dài nhất và ngắn nhất càng nhỏ vì càng gần xích đạo. Câu tục ngữ "đêm tháng Năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng Mười chưa cười đã tối" ghi lại đúng hiện tượng này bằng ngôn ngữ đời thường.

Ở miền Bắc, tiết Tiểu thử và Đại thử của tháng Sáu thường là đợt nắng nóng gay gắt nhất. Ở miền Trung, nhiều nơi trải qua những đợt gió Tây khô nóng. Ở Nam Bộ là giữa mùa mưa, chiều nào cũng có thể có dông. Nhịp tiết khí cho bạn biết mùa, còn mức nóng, mưa của từng ngày cụ thể thì xem bản tin dự báo thời tiết.

Mùa gặt, mùa thi và mùa hè của trẻ trong hai tháng này

Gặt lúa đông xuân ở Bắc Bộ. Cuối tháng Tư sang tháng Năm âm lịch, tức cuối tháng 5 đến giữa tháng 6 dương lịch năm 2027, là quãng gặt chính của nhiều tỉnh đồng bằng sông Hồng. Con cháu xa quê nếu về giúp nên hỏi trước ngày gặt của nhà mình, vì máy gặt thuê theo lịch đặt trước, chậm một hai ngày có thể gặp mưa.

Vụ mùa bắt đầu. Ngay sau gặt là làm đất, cấy vụ mùa, thường gói trong tháng Sáu âm lịch. Đây là lúc người làm ruộng bận nhất năm, nhiều gia đình nông thôn dời các việc hiếu hỉ không gấp sang mùa thu.

Mùa thi chuyển cấp, thi tốt nghiệp. Các kỳ thi vào lớp 10 và thi tốt nghiệp trung học phổ thông thường rơi vào tháng 6 dương lịch, tức tháng Năm âm lịch năm nay; lịch thi cụ thể theo công bố của cơ quan quản lý giáo dục năm 2027. Gia đình có con thi nên giữ không khí nhà nhẹ nhàng, tránh dồn việc họ hàng vào sát ngày thi.

Nghỉ hè và phòng đuối nước. Tháng Sáu âm lịch trùng giữa kỳ nghỉ hè. Đây là mùa trẻ hay tắm sông, hồ, biển; dạy con kỹ năng bơi, không để trẻ đi tắm một mình, và nhắc trẻ không xuống nước khi thấy bạn gặp nạn mà phải gọi người lớn. Đây là việc thiết thực nhất của mùa hè, quan trọng hơn mọi lời xem ngày.

Giữ sức khoẻ cả nhà qua tháng Năm, tháng Sáu

Đây là quãng nóng ẩm, nhiều thay đổi thời tiết. Một vài việc nhỏ, làm đều đặn thì giúp cả nhà qua mùa hè nhẹ nhàng:

• Uống đủ nước, không đợi khát. Người lớn tuổi thường kém cảm giác khát; con cháu nên nhắc ông bà uống nước rải rác trong ngày, nhất là khi làm việc ngoài vườn.
• Tránh ra nắng gắt giữa trưa. Việc đồng áng, việc ngoài trời nên dồn vào sáng sớm và chiều muộn; mang nón rộng vành, áo dài tay thoáng.
• Cẩn thận với thức ăn để lâu. Trời nóng làm thức ăn hỏng nhanh; cỗ giỗ, cỗ hè nên nấu vừa đủ, thức ăn thừa cho vào tủ lạnh sớm.
• Dùng điều hoà hợp lý. Không để chênh lệch nhiệt độ quá lớn giữa trong và ngoài phòng; trẻ nhỏ, người già ngủ phòng điều hoà nên đắp chăn mỏng.
• Chuẩn bị mùa mưa bão. Từ tháng Sáu âm lịch trở đi, nhiều vùng bước vào mùa mưa bão; kiểm tra mái, cây cao quanh nhà, đèn pin, sạc dự phòng.
• Gặp bác sĩ khi cần. Sốt cao, mất nước, say nắng ở người già và trẻ nhỏ cần được đưa tới cơ sở y tế sớm, không tự chữa bằng mẹo truyền miệng.

Mùa hè cũng là dịp cả nhà có nhiều thời gian bên nhau nhất. Một bữa cơm muộn ngoài hiên, một chuyến về quê thăm ông bà khi trẻ được nghỉ học có ý nghĩa hơn bất kỳ tục lệ nào.

Lên kế hoạch nghỉ hè 2027 theo cả hai lịch

Mùa hè là lúc nhiều gia đình đi xa, về quê, cũng là lúc trong họ có giỗ, có đám. Lên kế hoạch bằng cả lịch dương lẫn lịch âm giúp tránh cảnh vừa đặt vé đi biển thì nhận tin đúng ngày giỗ ông. Một trình tự đơn giản:

1. Mở bảng tháng âm lịch 2027, ghi ra mọi ngày âm của gia đình rơi vào tháng Năm và tháng Sáu, tức quãng 5/6 đến 1/8/2027: giỗ, sinh nhật âm của ông bà, ngày họp họ, lễ ở đình làng.
2. Đổi các ngày đó sang dương lịch bằng cách lấy mùng 1 của tháng cộng thêm số ngày âm trừ một: tháng Năm bắt đầu 5/6, tháng Sáu bắt đầu 4/7.
3. Đánh dấu thêm các mốc dương lịch của con: ngày thi, ngày nhập học hè, lịch trại hè, ngày tựu trường dự kiến.
4. Chọn quãng đi chơi xa nằm giữa hai mốc bận nhất, ưu tiên tuần không có việc họ, không trùng mùa gặt nếu ông bà ở quê cần người giúp.
5. Báo sớm cho họ hàng nếu nhà mình vắng mặt trong một dịp giỗ, gửi lời hỏi thăm hoặc góp phần lễ để người ở nhà đỡ lo.
6. Ghi tất cả vào một lịch chung của gia đình và đặt nhắc trước một tuần.

Năm 2027, mùng 1 và rằm của cả tháng Năm lẫn tháng Sáu đều rơi vào cuối tuần, nên nhà nào quen về quê thắp hương ngày rằm sẽ dễ sắp xếp hơn mọi năm. Đây đơn thuần là thuận lợi về thời gian, không phải một quan niệm tốt xấu.

Ngày Gia đình Việt Nam 28/6 trong tháng Năm âm lịch

Ngày Gia đình Việt Nam 28/6 năm 2027 rơi vào thứ Hai, tức ngày 24 tháng Năm âm lịch. Đây là ngày lễ theo dương lịch, không có nghi lễ cố định, nhưng nhiều gia đình dùng nó như một dịp để cùng ăn bữa tối, chụp một tấm ảnh chung, hoặc gọi điện cho người thân ở xa. Đặt cạnh Tết Đoan ngọ vài tuần trước đó, tháng Năm âm lịch năm nay có hai dịp sum họp: một theo nếp cũ, một theo lịch mới.

Nếu muốn ngày này có thêm chút nội dung, bạn có thể cùng các con làm một cây gia phả đơn giản trên giấy, ghi tên ông bà, cô dì chú bác và ngày giỗ, ngày sinh âm lịch của từng người. Việc nhỏ này vừa giúp trẻ biết họ hàng, vừa là dịp để người lớn rà lại lịch âm cả năm cho đầy đủ. Ai có câu hỏi về ngày âm lịch của một người thân, đây cũng là lúc để hỏi ông bà khi còn có thể hỏi.

Gia đình hiện đại có nhiều hình thức: nhà đông thế hệ, gia đình hạt nhân, cha mẹ đơn thân, con cái làm việc xa. Không có một khuôn mẫu chung để "đúng" ngày Gia đình; điều đáng giữ là sự quan tâm qua lại, hợp với hoàn cảnh của mỗi nhà.

Câu hỏi thường gặp

Tết Đoan ngọ năm 2027 là ngày nào dương lịch?

Tết Đoan ngọ mùng 5 tháng Năm âm lịch năm Đinh Mùi rơi vào thứ Tư 9/6/2027. Vì là ngày giữa tuần, nhiều gia đình ăn rượu nếp, hoa quả vào buổi sáng và để mâm cúng gia tiên vào buổi tối.

Tháng Năm âm lịch 2027 có bao nhiêu ngày?

Tháng Năm năm Đinh Mùi là tháng thiếu 29 ngày, từ thứ Bảy 5/6 đến thứ Bảy 3/7/2027. Tháng Sáu liền sau cũng thiếu 29 ngày, từ Chủ nhật 4/7 đến Chủ nhật 1/8/2027.

Hạ chí năm 2027 là ngày nào?

Hạ chí năm 2027 rơi vào thứ Hai 21/6 theo giờ Việt Nam, tức ngày 17 tháng Năm âm lịch. Đây là ngày có thời gian ban ngày dài nhất năm ở Việt Nam, rõ nhất ở các tỉnh phía Bắc.

Vì sao tháng Sáu năm 2027 có can chi giống tên năm?

Can của tháng được tính theo can của năm. Với năm có can Đinh, tháng Giêng là Nhâm Dần, đếm tới tháng Sáu là Đinh Mùi. Vì vậy năm Đinh Mùi nào cũng có một tháng Đinh Mùi; đây chỉ là phép đếm, không mang ý nghĩa điềm báo.

Ăn rượu nếp ngày Đoan ngọ có cần kiêng gì không?

Rượu nếp có cồn, nên trẻ nhỏ chỉ ăn rất ít, người đang dùng thuốc, phụ nữ mang thai và người phải lái xe nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc bỏ qua. Ăn hoa quả thay rượu nếp vẫn giữ trọn ý nghĩa ngày Tết.

Ngày 27/7/2027 là ngày gì âm lịch?

Ngày 27/7/2027 là thứ Ba, ngày 24 tháng Sáu năm Đinh Mùi, mang can chi Đinh Mùi. Đây cũng là Ngày Thương binh – Liệt sĩ, dịp nhiều gia đình và cơ quan đi thăm hỏi, viếng nghĩa trang.